​Analiza finansowa do wniosku o dofinansowanie to część finansowa projektu, która potwierdza jego wykonalność oraz trwałość finansową. Obejmuje prognozy finansowe, model finansowy i analizę wskaźnikową. W 2026 roku w programie FENG Ścieżka SMART model finansowy jest załącznikiem obowiązkowym. Ten przewodnik pokazuje, co zawiera analiza i jak przygotować ją poprawnie.

Spis treści

- Czym jest analiza finansowa do wniosku o dofinansowanie?

- Z czego składa się analiza finansowa?

- Czym jest model finansowy i kiedy jest wymagany?

- Jak wykazać trwałość i płynność finansową projektu?

- Jakie wskaźniki finansowe są oceniane?

- Jakie błędy najczęściej pojawiają się w analizie finansowej?

- Jak przygotować analizę finansową poprawnie?

- Najczęstsze pytania

- Co warto zapamiętać?

Czym jest analiza finansowa do wniosku o dofinansowanie?

Analiza finansowa do wniosku o dofinansowanie to zestaw danych i prognoz, który pokazuje, czy przedsiębiorstwo udźwignie realizację projektu i utrzyma jego efekty. Instytucja ocenia na jej podstawie kondycję finansową wnioskodawcy oraz wykonalność i trwałość finansową przedsięwzięcia.

Ocena finansowa dzieli się na dwie części. Analiza ex-post bada dotychczasową sytuację finansową wnioskodawcy na podstawie sprawozdań finansowych. Analiza ex-ante ocenia prognozowaną sytuację finansową w okresie realizacji i utrzymania projektu. Warunkiem pozytywnej oceny jest brak złej kondycji finansowej firmy oraz spójne, realne prognozy.

Z czego składa się analiza finansowa?

Analiza finansowa składa się z danych historycznych oraz prognoz obejmujących cały cykl projektu. Poszczególne elementy muszą być ze sobą spójne i wynikać z opisanych założeń. Typowa analiza zawiera:

• dane historyczne z ostatnich lat obrachunkowych i okresu bieżącego,
• prognozowany rachunek zysków i strat,
• prognozowany bilans,
• rachunek przepływów pieniężnych (cash flow),
• założenia dotyczące przychodów, kosztów i amortyzacji,
• analizę wskaźnikową oraz źródła finansowania projektu.

Każdy z tych elementów opisuje inny aspekt finansów firmy. Dopiero razem tworzą spójny obraz, na podstawie którego oceniana jest zdolność do realizacji projektu.

Czym jest model finansowy i kiedy jest wymagany?

Model finansowy to aktywny plik obliczeniowy, w którym wnioskodawca przedstawia prognozy finansowe projektu. W programie FENG Ścieżka SMART model finansowy jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie i integralną częścią analizy.

Dane w modelu obejmują trzy poprzednie lata obrachunkowe, okres bieżący oraz prognozę na czas realizacji projektu i na okres nie krótszy niż jego trwałość, przy czym prognoza nie przekracza zwykle 10 lat. Model zawiera arkusze założeń i obliczeń, a dane wprowadza się według instrukcji, między innymi z zaokrągleniem do pełnych tysięcy złotych. Kluczowe jest szczegółowe opisanie założeń w każdym arkuszu, ponieważ dane z arkusza założeń wpływają na cały model.

Jak wykazać trwałość i płynność finansową projektu?

Trwałość finansową projektu wykazuje się przez dodatnie saldo przepływów pieniężnych na koniec każdego roku prognozy. Dodatnie środki pieniężne na koniec okresu potwierdzają, że firma utrzyma płynność i sfinansuje zarówno realizację, jak i eksploatację projektu.

W części analiz, zwłaszcza inwestycyjnych, stosuje się dwa scenariusze: z projektem oraz bez projektu. Pozwala to wyodrębnić finansowe skutki samej inwestycji. Istotne jest także wskazanie źródeł finansowania, takich jak środki własne, kredyt czy pożyczka, oraz potwierdzenie zdolności do pokrycia wkładu własnego. Dane o finansowaniu we wniosku i w modelu muszą być identyczne.

Jakie wskaźniki finansowe są oceniane?

W analizie finansowej oceniane są przede wszystkim wskaźniki rentowności, płynności i zadłużenia. Pokazują one, czy firma jest w dobrej kondycji i czy udźwignie ciężar projektu. W projektach inwestycyjnych dodatkowo liczy się wartość bieżąca netto (NPV) oraz wewnętrzna stopa zwrotu (IRR).

Niektóre programy wyznaczają konkretne progi wskaźników jako kryterium dostępu. Przykładowo w programie Dig.IT rentowność sprzedaży netto (ROS) powinna wynosić co najmniej 4 procent, wskaźnik szybkiej płynności mieścić się w przedziale od 0,7 do 1,8, a zadłużenie ogólne nie przekraczać 68 procent. Wartości progowe zależą od konkretnego naboru, dlatego trzeba je sprawdzić w regulaminie.

Jakie błędy najczęściej pojawiają się w analizie finansowej?

Najczęstszym błędem jest niespójność danych między wnioskiem, modelem finansowym i częścią opisową. Rozbieżności w źródłach finansowania, kwotach lub założeniach są łatwe do wychwycenia i obniżają ocenę. Do powtarzalnych problemów należą również:

- nierealne prognozy przychodów bez uzasadnienia rynkowego,

- brak szczegółowego opisu przyjętych założeń,

- ujemne saldo przepływów pieniężnych w którymś roku prognozy,

- brak pokrycia wkładu własnego lub niewiarygodne źródła finansowania,

- błędy techniczne, na przykład niewłaściwe zaokrąglenia lub formuły.

Większość tych błędów wynika z pośpiechu i braku weryfikacji, a nie z braku wiedzy. Spójność liczb jest równie ważna jak sama koncepcja projektu.

Jak przygotować analizę finansową poprawnie?

Przygotowanie analizy finansowej zaczyna się od zebrania danych historycznych i określenia realnych założeń projektu. Kolejność działań, która ogranicza ryzyko błędów, wygląda następująco:

- zgromadzenie sprawozdań finansowych i danych za wymagane okresy,

- opracowanie realnych założeń dotyczących przychodów, kosztów i amortyzacji,

- przygotowanie prognoz: rachunku zysków i strat, bilansu oraz przepływów pieniężnych,

- uzupełnienie modelu finansowego zgodnie z instrukcją danego programu,

- sprawdzenie spójności danych między wnioskiem, modelem i częścią opisową,

- weryfikacja trwałości finansowej i pokrycia wkładu własnego.

Analiza finansowa jest częścią szerszego procesu, jakim jest pisanie wniosków unijnych, dlatego jej założenia muszą być spójne z całą dokumentacją aplikacyjną. Przy większych i inwestycyjnych projektach warto rozważyć wsparcie doradcy, który przygotuje model zgodnie z wymaganiami naboru. Aktualne wzory i instrukcje modelu finansowego publikuje PARP, a informacje o programach - Portal Funduszy Europejskich.

Najczęstsze pytania o analizę finansową do wniosku o dofinansowanie

Czy analiza finansowa jest wymagana w każdym wniosku?

Zakres analizy finansowej zależy od programu i wielkości projektu. W konkursach takich jak FENG Ścieżka SMART model finansowy jest załącznikiem obowiązkowym. W prostszych naborach wystarczą podstawowe dane finansowe, ale każdy wniosek wymaga wykazania zdolności do sfinansowania i utrzymania projektu.

Na ile lat trzeba przygotować prognozę finansową?

Prognoza obejmuje okres realizacji projektu oraz okres jego trwałości. W modelu FENG dane historyczne dotyczą trzech poprzednich lat obrachunkowych i okresu bieżącego, a prognoza sięga co najmniej okresu trwałości, zwykle nie dłużej niż 10 lat. Dokładne wymogi określa instrukcja danego naboru.

Co oznacza trwałość finansowa projektu?

Trwałość finansowa oznacza, że firma dysponuje środkami na sfinansowanie realizacji i eksploatacji projektu. Potwierdza ją dodatnie saldo przepływów pieniężnych na koniec każdego roku prognozy. Ujemne środki pieniężne w którymkolwiek roku są sygnałem ryzyka utraty płynności.

Czy VAT jest kosztem w analizie finansowej?

VAT co do zasady nie stanowi kosztu kwalifikowanego, dlatego budżet planuje się zwykle w kwotach netto. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wnioskodawca nie ma możliwości odzyskania VAT. Sposób ujęcia podatku należy sprawdzić w regulaminie konkretnego naboru i konsekwentnie zastosować w całej analizie.

Czy analizę finansową można przygotować samodzielnie?

Analizę finansową można przygotować samodzielnie, jeśli firma dysponuje wiedzą księgową i zna instrukcję modelu. Przy większych, inwestycyjnych lub badawczo-rozwojowych projektach wielu wnioskodawców korzysta ze wsparcia doradcy, ponieważ model finansowy jest złożony, a błędy w nim obniżają ocenę wniosku.

Co warto zapamiętać?

- Analiza finansowa potwierdza wykonalność i trwałość finansową projektu.

- W FENG Ścieżka SMART model finansowy jest załącznikiem obowiązkowym.

- Trwałość finansową potwierdza dodatnie saldo przepływów na koniec każdego roku.

- Dane we wniosku, modelu i części opisowej muszą być spójne.

- Progi wskaźników (np. rentowność, płynność, zadłużenie) zależą od konkretnego naboru.